PACKAGE OF PRACTICES OF RIDGEGOURD
HOME | PACKAGE OF PRACTICES OF RIDGEGOURD
PACKAGE OF PRACTICES OF RIDGEGOURD
Package and Practices – Ridge Gourd (Luffaacutangula)
Climate Requirement
Ridge gourd is a warm-season vegetable crop. It grows best under warm and humid climatic conditions. The optimum temperature range is 25–35°C. Frost and low temperature are harmful.Water stagnation should be avoided.
Soil Requirement
Well-drained sandy loam to loam soils rich in organic matter are ideal. Heavy clay soils are not suitable. The optimum soil pH is 6.0–7.5.
Land Preparation
Prepare land with 2–3 deep ploughings followed by harrowing. Remove weeds and crop residues. Raised beds or ridges are preferred. Apply well-decomposed FYM during final land preparation.
Sowing Time
February to March
Seed Rate
3.0-3.5 kg per hectare.
Method of Sowing
Seeds are sown directly on ridges or in pits at a depth of 2–3 cm. Two to three seeds per pit aresown and healthy plants are retained after germination.
Spacing
Row to row: 2.0–2.5 m
Plant to plant: 60–75 cm
Manure and Fertilizer
Apply FYM @ 20–25 tonnes per hectare.
Recommended dose (kg/ha):
Nitrogen: 60, Phosphorus (PnOn): 40, Potassium (KnO): 40
Apply full P and K and half N as basal. Remaining N in two splits at 30 and 45 DAS.
Irrigation
Give first irrigation immediately after sowing. Subsequent irrigations at 7–10 day intervals. Avoid waterlogging, especially during flowering and fruiting.
Weed Management
Two to three hand weedings are required during early stages. Earthing up should be done after second weeding.
Training and Pruning
Training on bower or trellis system improves fruit quality and yield. Remove excess side shoots and old leaves when necessary.
Plant Protection
Major pests include fruit fly, red pumpkin beetle, aphids, and whiteflies. Use pheromone traps, neem oil sprays, and recommended insecticides if required.
Major diseases include powdery mildew, downy mildew, anthracnose, and mosaic virus. Use crop rotation, seed treatment, and need-based fungicide sprays.
Harvesting
First harvest starts 45-60 days after sowing. Harvest tender fruits at 3–4 day intervals.
Yield
Average yield is 100-150 quintals per hectare depending on management and season.
Disclaimer :
The package of practices for our products is based on field trials. Performance may vary in different geographical locations.
खेती के तरीके और विधियाँ – तोरई (Luffa acutangula)
जलवायु की आवश्यकता
तोरई गर्म मौसम की एक सब्ज़ी वाली फ़सल है। यह गर्म और आर्द्र जलवायु परिस्थितियों में सबसे अच्छी तरह उगती है। इसके लिए सबसे उपयुक्त तापमान सीमा 25–35°C है। पाला और कम तापमान इसके लिए हानिकारक होते हैं। खेत में पानी जमा नहीं होना चाहिए।
मिट्टी की आवश्यकता
अच्छी जल निकासी वाली, रेतीली दोमट से लेकर दोमट मिट्टी, जिसमें जैविक पदार्थ की मात्रा अधिक हो, इसके लिए आदर्श होती है। भारी चिकनी मिट्टी इसके लिए उपयुक्त नहीं होती। मिट्टी का सबसे उपयुक्त pH मान 6.0–7.5 होता है।
खेत की तैयारी
खेत को 2–3 बार गहरी जुताई करके तैयार करें, जिसके बाद पाटा (हैरो) चलाएँ। खरपतवार और फ़सल के अवशेषों को हटा दें। उठी हुई क्यारियाँ या मेड़ें बनाना बेहतर रहता है। खेत की अंतिम तैयारी के समय अच्छी तरह सड़ी हुई गोबर की खाद (FYM) डालें।
बुवाई का समय
फरवरी से मार्च
बीज की दर
3.0-3.5 किलोग्राम प्रति हेक्टेयर।
बुवाई की विधि
बीजों को सीधे मेड़ों पर या गड्ढों में 2–3 सेंटीमीटर की गहराई पर बोया जाता है। प्रत्येक गड्ढे में दो से तीन बीज बोए जाते हैं, और अंकुरण के बाद केवल स्वस्थ पौधों को ही रखा जाता है।
पौधों के बीच की दूरी
कतार से कतार: 2.0–2.5 मीटर
पौधे से पौधा: 60–75 सेंटीमीटर
खाद और उर्वरक
गोबर की खाद (FYM) 20–25 टन प्रति हेक्टेयर की दर से डालें।
अनुशंसित मात्रा (किग्रा/हेक्टेयर):
नाइट्रोजन: 60, फास्फोरस (P₂O₅): 40, पोटेशियम (K₂O): 40
फास्फोरस (P) और पोटेशियम (K) की पूरी मात्रा, तथा नाइट्रोजन (N) की आधी मात्रा बुवाई के समय (बेसल खुराक के रूप में) डालें। बची हुई नाइट्रोजन को दो बराबर हिस्सों में, बुवाई के 30 और 45 दिन बाद (DAS) डालें।
सिंचाई
बुवाई के तुरंत बाद पहली सिंचाई करें। इसके बाद हर 7–10 दिन के अंतराल पर सिंचाई करते रहें। खेत में पानी जमा न होने दें, विशेष रूप से फूल आने और फल लगने के समय।
खरपतवार नियंत्रण
शुरुआती अवस्था में दो से तीन बार हाथ से निराई-गुड़ाई करना आवश्यक होता है। दूसरी निराई के बाद पौधों की जड़ों के पास मिट्टी चढ़ानी चाहिए (Earthing up)।
पौधों की छंटाई और सहारा देना (Training and Pruning)
मचान या जाल (Trellis) प्रणाली पर पौधों को सहारा देने से फलों की गुणवत्ता और पैदावार में सुधार होता है। आवश्यकता पड़ने पर पौधों की अतिरिक्त शाखाओं और पुरानी पत्तियों को हटा दें।
पौधों की सुरक्षा
मुख्य कीटों में फल मक्खी, लाल कद्दू भृंग (Red pumpkin beetle), माहू (Aphids) और सफेद मक्खी शामिल हैं। आवश्यकता होने पर फेरोमोन ट्रैप, नीम के तेल का छिड़काव और अनुशंसित कीटनाशकों का उपयोग करें।
मुख्य रोगों में पाउडरी मिल्ड्यू (फफूंदी), डाउनी मिल्ड्यू, एन्थ्रेक्नोज और मोज़ेक वायरस शामिल हैं। फसल चक्र, बीज उपचार और ज़रूरत के हिसाब से फफूंदनाशक स्प्रे का इस्तेमाल करें।
कटाई
बुवाई के 45-60 दिन बाद पहली कटाई शुरू होती है। हर 3–4 दिन के अंतराल पर कोमल फलों की कटाई करें।
पैदावार
प्रबंधन और मौसम के आधार पर औसत पैदावार 100-150 क्विंटल प्रति हेक्टेयर होती है।
अस्वीकरण:
हमारे उत्पादों के लिए सुझाई गई कार्यप्रणाली (Package of Practices) फील्ड ट्रायल पर आधारित है। अलग-अलग भौगोलिक स्थानों में इसका प्रदर्शन अलग-अलग हो सकता है।
ਪੈਕੇਜ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ – ਰਿਜ ਲੌਕੀ (ਲੁਫਾਕੁਟੈਂਗੁਲਾ)
ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਲੋੜ
ਰਿਜ ਲੌਕੀ ਇੱਕ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ ਸੀਮਾ 25-35°C ਹੈ। ਠੰਡ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੜੋਤ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਲੋੜ
ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਤੋਂ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਨੁਕੂਲ ਮਿੱਟੀ ਦਾ pH 6.0-7.5 ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
2-3 ਡੂੰਘੀਆਂ ਵਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਟਾਈ ਕਰੋ। ਨਦੀਨਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਹਟਾਓ। ਉੱਚੇ ਬੈੱਡ ਜਾਂ ਛੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੌਰਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂੜੀ ਦਾ ਤੇਲ ਲਗਾਓ।
ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ
ਬੀਜ ਦਰ
3.0-3.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ।
ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਬੀਜ ਸਿੱਧੇ ਛੱਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਟੋਏ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੌਦੇ ਉਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫਾਸਲਾ
ਕਤਾਰ ਤੋਂ ਕਤਾਰ: 2.0–2.5 ਮੀਟਰ
ਪੌਦਾ ਤੋਂ ਪੌਦਾ: 60–75 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ
ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਾਦ
20–25 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਓ।
ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਖੁਰਾਕ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ/ਹੈਕਟੇਅਰ):
ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ: 60, ਫਾਸਫੋਰਸ (PnOn): 40, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ (KnO): 40
ਪੂਰਾ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬੇਸਲ ਵਜੋਂ ਪਾਓ। ਬਾਕੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 30 ਅਤੇ 45 DAS ‘ਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਓ।
ਸਿੰਜਾਈ
ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 7-10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਆਉਣ ਦੌਰਾਨ।
ਨਦੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹੱਥੀਂ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਨਦੀਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਛਾਂਟੀ
ਬੋਵਰ ਜਾਂ ਟ੍ਰੇਲਿਸ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਉਪਜ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਸਾਈਡ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਤੇ ਹਟਾਓ।
ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਮੁੱਖ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ, ਲਾਲ ਕੱਦੂ ਦਾ ਬੀਟਲ, ਐਫੀਡਜ਼ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪ, ਨਿੰਮ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸਪਰੇਅ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਮੁੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਊਡਰਰੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ, ਡਾਊਨੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ, ਐਂਥ੍ਰੈਕਨੋਜ਼ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ, ਬੀਜ ਇਲਾਜ, ਅਤੇ ਲੋੜ-ਅਧਾਰਤ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਸਪਰੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਕਟਾਈ
ਪਹਿਲੀ ਵਾਢੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 45-60 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 3-4 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਕੋਮਲ ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰੋ।
ਉਪਜ
ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਔਸਤ ਝਾੜ 100-150 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।
ਬੇਦਾਅਵਾ:
ਸਾਡੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਖੇਤ ਦੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
પેકેજ અને પદ્ધતિઓ – ખીર (લુફાકુટાંગુલા)
આબોહવાની આવશ્યકતા
ખીર ગરમ ઋતુનો શાકભાજીનો પાક છે. તે ગરમ અને ભેજવાળી આબોહવાની પરિસ્થિતિઓમાં શ્રેષ્ઠ રીતે ઉગે છે. શ્રેષ્ઠ તાપમાન શ્રેણી 25-35°C છે. હિમ અને નીચું તાપમાન હાનિકારક છે. પાણી સ્થિર થવાનું ટાળવું જોઈએ.
માટીની આવશ્યકતા
સારા પાણીના નિકાલવાળી રેતાળ લોમથી લોમ જમીન, કાર્બનિક પદાર્થોથી સમૃદ્ધ, આદર્શ છે. ભારે માટીની જમીન યોગ્ય નથી. શ્રેષ્ઠ માટીનો pH 6.0-7.5 છે.
જમીનની તૈયારી
જમીનને 2-3 ઊંડા ખેડાણ સાથે તૈયાર કરો અને ત્યારબાદ કાપણી કરો. નીંદણ અને પાકના અવશેષો દૂર કરો. ઉંચા પથારી અથવા પટ્ટાઓ પસંદ કરવામાં આવે છે. અંતિમ જમીનની તૈયારી દરમિયાન સારી રીતે વિઘટિત FYM નાખો.
વાવણીનો સમય
ફેબ્રુઆરીથી માર્ચ
બીજ દર
3.0-3.5 કિલો પ્રતિ હેક્ટર.
વાવણીની પદ્ધતિ
બીજ સીધા ખીણ પર અથવા ખાડામાં 2-3 સે.મી.ની ઊંડાઈએ વાવવામાં આવે છે. ખાડા દીઠ બે થી ત્રણ બીજ વાવે છે અને અંકુરણ પછી સ્વસ્થ છોડ જાળવી રાખવામાં આવે છે.
અંતર
પંક્તિથી હરોળ: 2.0-2.5 મીટર
છોડથી છોડ: 60-75 સે.મી.
ખાતર અને ખાતર
પ્રતિ હેક્ટર 20-25 ટન ખાતરનો ઉપયોગ કરો.
ભલામણ કરેલ માત્રા (કિલો/હેક્ટર):
નાઇટ્રોજન: 60, ફોસ્ફરસ (PnOn): 40, પોટેશિયમ (KnO): 40
પૂર્ણ ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ અને અડધો નાઇટ્રોજન બેઝલ તરીકે આપો. બાકી રહેલ નાઇટ્રોજન 30 અને 45 DAS પર બે ભાગમાં નાખો.
સિંચાઈ
વાવણી પછી તરત જ પ્રથમ સિંચાઈ આપો. ત્યારબાદ 7-10 દિવસના અંતરાલ પર સિંચાઈ કરો. પાણી ભરાવાનું ટાળો, ખાસ કરીને ફૂલો અને ફળ આવતા સમયે.
નીંદણ વ્યવસ્થાપન
પ્રારંભિક તબક્કામાં બે થી ત્રણ હાથથી નીંદણ જરૂરી છે. બીજા નિંદામણ પછી માટીનું ધોવાણ કરવું જોઈએ.
તાલીમ અને કાપણી
બોવર અથવા ટ્રેલીસ સિસ્ટમ પર તાલીમ આપવાથી ફળની ગુણવત્તા અને ઉપજમાં સુધારો થાય છે. જરૂર પડે ત્યારે વધારાની બાજુની ડાળીઓ અને જૂના પાંદડા દૂર કરો.
છોડ સંરક્ષણ
મુખ્ય જીવાતોમાં ફળની માખી, લાલ કોળાની ભમરી, એફિડ અને સફેદ માખીનો સમાવેશ થાય છે. ફેરોમોન ટ્રેપ, લીમડાના તેલનો છંટકાવ અને જરૂર પડ્યે ભલામણ કરાયેલ જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરો.
મુખ્ય રોગોમાં પાવડરી માઇલ્ડ્યુ, ડાઉની માઇલ્ડ્યુ, એન્થ્રેકનોઝ અને મોઝેક વાયરસનો સમાવેશ થાય છે. પાક પરિભ્રમણ, બીજ ઉપચાર અને જરૂરિયાત મુજબ ફૂગનાશક છંટકાવનો ઉપયોગ કરો.
લણણી
પ્રથમ લણણી વાવણી પછી 45-60 દિવસ પછી શરૂ થાય છે. 3-4 દિવસના અંતરાલ પર કોમળ ફળોની કાપણી કરો.
ઉપજ
વ્યવસ્થાપન અને ઋતુના આધારે સરેરાશ ઉપજ પ્રતિ હેક્ટર 100-150 ક્વિન્ટલ છે.
અસ્વીકરણ:
અમારા ઉત્પાદનો માટે પદ્ધતિઓનું પેકેજ ક્ષેત્ર પરીક્ષણો પર આધારિત છે. વિવિધ ભૌગોલિક સ્થળોએ પ્રદર્શન અલગ અલગ હોઈ શકે છે.
প্যাকেজ ও পরিচর্যা – ঝিঙ্গা (লুফাকুটাঙ্গুলা)
জলবায়ুগত প্রয়োজনীয়তা
ঝিঙ্গা একটি উষ্ণ মৌসুমের সবজি ফসল। এটি উষ্ণ ও আর্দ্র জলবায়ুতে সবচেয়ে ভালো জন্মায়। এর জন্য উপযুক্ত তাপমাত্রা ২৫–৩৫° সেলসিয়াস। তুষারপাত এবং নিম্ন তাপমাত্রা ক্ষতিকর। মাটিতে জল জমে থাকা পরিহার করা উচিত।
মাটির প্রয়োজনীয়তা
জৈব পদার্থ সমৃদ্ধ, সুনিষ্কাশিত বেলে দোআঁশ থেকে দোআঁশ মাটি এর জন্য আদর্শ। ভারী এঁটেল মাটি উপযুক্ত নয়। মাটির সর্বোত্তম পিএইচ (pH) ৬.০–৭.৫।
জমি তৈরি
২-৩ বার গভীর চাষ করে এবং তারপর মই দিয়ে জমি প্রস্তুত করুন। আগাছা এবং ফসলের অবশিষ্টাংশ সরিয়ে ফেলুন। উঁচু বেড বা আইল তৈরি করা শ্রেয়। জমি তৈরির চূড়ান্ত পর্যায়ে ভালোভাবে পচানো গোবর সার প্রয়োগ করুন।
বপনের সময়
ফেব্রুয়ারি থেকে মার্চ
বীজের হার
প্রতি হেক্টরে ৩.০-৩.৫ কেজি।
বপন পদ্ধতি
বীজ সরাসরি উঁচু সারিতে বা গর্তে ২-৩ সেমি গভীরে বপন করা হয়। প্রতি গর্তে দুই থেকে তিনটি বীজ বপন করা হয় এবং অঙ্কুরোদগমের পর সুস্থ চারা রেখে দেওয়া হয়।
দূরত্ব
সারি থেকে সারি: ২.০–২.৫ মিটার
গাছ থেকে গাছ: ৬০–৭৫ সেমি
সার ও রাসায়নিক সার
প্রতি হেক্টরে ২০-২৫ টন গোবর সার প্রয়োগ করুন।
সুপারিশকৃত মাত্রা (কেজি/হেক্টর):
নাইট্রোজেন: ৬০, ফসফরাস (PnOn): ৪০, পটাশিয়াম (KnO): ৪০
ভিত্তি সার হিসেবে সম্পূর্ণ ফসফরাস ও পটাশিয়াম এবং অর্ধেক নাইট্রোজেন প্রয়োগ করুন। বাকি নাইট্রোজেন বপনের ৩০ এবং ৪৫ দিন পর দুই ভাগে প্রয়োগ করুন।
সেচ
বীজ বপনের পরপরই প্রথম সেচ দিন। পরবর্তী সেচগুলো ৭-১০ দিন অন্তর দিন। জলাবদ্ধতা এড়িয়ে চলুন, বিশেষ করে ফুল ও ফল ধরার সময়।
আগাছা ব্যবস্থাপনা
প্রাথমিক পর্যায়ে দুই থেকে তিনবার হাত দিয়ে আগাছা পরিষ্কার করা প্রয়োজন। দ্বিতীয়বার আগাছা পরিষ্কার করার পর গাছের গোড়ায় মাটি দেওয়া উচিত।
গাছকে প্রশিক্ষণ ও ছাঁটাই
বাউয়ার বা ট্রেলিস পদ্ধতিতে প্রশিক্ষণ দিলে ফলের গুণমান ও ফলন উন্নত হয়। প্রয়োজনে অতিরিক্ত পার্শ্ব শাখা এবং পুরোনো পাতা কেটে ফেলুন।
গাছ সুরক্ষা
প্রধান ক্ষতিকর পোকাগুলোর মধ্যে রয়েছে ফ্রুট ফ্লাই, রেড পামকিন বিটল, জাবপোকা এবং সাদা মাছি। প্রয়োজনে ফেরোমন ফাঁদ, নিম তেল স্প্রে এবং সুপারিশকৃত কীটনাশক ব্যবহার করুন।
প্রধান রোগগুলোর মধ্যে রয়েছে পাউডারি মিলডিউ, ডাউনি মিলডিউ, অ্যানথ্রাকনোজ এবং মোজাইক ভাইরাস। শস্য পর্যায়ক্রম (Crop rotation), বীজ শোধন এবং প্রয়োজন-ভিত্তিক ছত্রাকনাশক স্প্রে ব্যবহার করুন।
ফসল সংগ্রহ
বীজ বপনের ৪৫-৬০ দিন পর প্রথম ফসল সংগ্রহ শুরু হয়। প্রতি ৩-৪ দিন অন্তর কচি ফলগুলো সংগ্রহ করুন।
ফলন
পরিচর্যা ও মৌসুমের ওপর ভিত্তি করে হেক্টর প্রতি গড় ফলন ১০০-১৫০ কুইন্টাল হয়ে থাকে।
দাবিত্যাগ:
আমাদের পণ্যগুলোর জন্য নির্দেশিত চাষাবাদ পদ্ধতিসমূহ মাঠ পর্যায়ের পরীক্ষার (Field trials) ওপর ভিত্তি করে প্রণীত। বিভিন্ন ভৌগোলিক অবস্থানে এর কার্যকারিতা বা ফলাফল ভিন্ন হতে পারে।
ପ୍ୟାକେଜ୍ ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ – ରିଜ୍ ଗୌର୍ଡ (ଲୁଫାକୁଟାଙ୍ଗୁଲା)
ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକତା
ରିଜ୍ ଗୌର୍ଡ ଏକ ଉଷ୍ମ ଋତୁର ପନିପରିବା ଫସଲ। ଏହା ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବଢ଼ିଥାଏ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ତାପମାତ୍ରା ପରିସର 25-35°C। ତୁଷାରପାତ ଏବଂ ନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା କ୍ଷତିକାରକ। ପାଣି ଅଟକି ରହିବାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ମାଟି ଆବଶ୍ୟକତା
ଜୈବ ପଦାର୍ଥରେ ସମୃଦ୍ଧ ଭଲ ନିଷ୍କାସନ ହୋଇଥିବା ବାଲିଆ ଦୋରସା ମାଟି ଆଦର୍ଶ। ଭାରୀ ମାଟି ମାଟି ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାଟି pH 6.0-7.5।
ଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତି
2-3 ଗଭୀର ହଳ ସହିତ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାପରେ ହାରୋଇଂ କରନ୍ତୁ। ଘାସ ଏବଂ ଫସଲ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ। ଉଠାଯାଇଥିବା ବେଡ୍ କିମ୍ବା ଧାରକୁ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ। ଶେଷ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ପଚିଯାଇଥିବା ଏଫୱାଇଏମ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
ବପନ ସମୟ
ଫେବୃଆରୀ ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ
ବିହନ ହାର
ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି 3.0-3.5 କିଲୋଗ୍ରାମ।
ବପନ ପଦ୍ଧତି
ବିହନ ସିଧାସଳଖ ଧାର ଉପରେ କିମ୍ବା 2-3 ସେମି ଗଭୀରତାରେ ଗାତରେ ବୁଣାଯାଏ। ପ୍ରତି ଗାତରେ ଦୁଇରୁ ତିନୋଟି ବିହନ ବୁଣାଯାଏ ଏବଂ ଅଙ୍କୁରିତ ହେବା ପରେ ସୁସ୍ଥ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ରଖାଯାଏ।
ବ୍ୟବଧାନ
ଧାଡିରୁ ଧାଡି: 2.0-2.5 ମିଟର
ଗଛରୁ ଗଛ: 60-75 ସେମି
ସାର ଏବଂ ସାର
ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ 20-25 ଟନ୍ @ FYM ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ମାତ୍ରା (କେଜି/ହେକ୍ଟର):
ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍: 60, ଫସଫରସ୍ (PnOn): 40, ପୋଟାସିୟମ୍ (KnO): 40
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫସଫୋରସ୍ ଏବଂ କେଲୋସିୟମ୍ ଏବଂ ଅଧା ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ମୌଳିକ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ଅବଶିଷ୍ଟ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ 30 ଏବଂ 45 DAS ରେ ଦୁଇଟି ବିଭାଜନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
ଜଳସେଚନ
ବିପଣି ପରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଥମ ଜଳସେଚନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜଳସେଚନ 7-10 ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ କରନ୍ତୁ। ବିଶେଷକରି ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ଧରିବା ସମୟରେ ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଏଡାନ୍ତୁ।
ଘାସ ପରିଚାଳନା
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦୁଇରୁ ତିନୋଟି ହାତ ଘାସ ବାଛିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଘାସ ବାଛିବା ପରେ ମାଟି ଘାସ ବାଛିବା ଉଚିତ।
ତାଲିମ ଏବଂ କାଟଛାଣ୍ଟ
ବୋୱର କିମ୍ବା ଟ୍ରେଲିସ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ତାଲିମ ଦେବା ଫଳରେ ଫଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଅମଳ ଉନ୍ନତ ହୁଏ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅଧିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ଡାଳ ଏବଂ ପୁରୁଣା ପତ୍ର କାଢିଦିଅନ୍ତୁ।
ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା
ପ୍ରମୁଖ କୀଟପତଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଫଳ ମାଛି, ଲାଲ କଖାରୁ ପୋକ, ଏଫିଡ୍ ଏବଂ ଧଳାମାଛି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଫେରୋମୋନ୍ ଫାଶ, ନିମ ତେଲ ସ୍ପ୍ରେ ଏବଂ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରମୁଖ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ପାଉଡରୀ ମିଲଡିଉ, ଡାଉନି ମିଲଡିଉ, ଆନ୍ଥ୍ରାକ୍ନୋଜ୍ ଏବଂ ମୋଜାଇକ୍ ଭାଇରସ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଫସଲ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, ବିହନ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା-ଭିତ୍ତିକ କବକନାଶକ ସ୍ପ୍ରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ଅମଳ
ପ୍ରଥମ ଅମଳ ବୁଣିବାର 45-60 ଦିନ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। 3-4 ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ କୋମଳ ଫଳ ଅମଳ କରନ୍ତୁ।
ଅମଳ
ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଋତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ହାରାହାରି ଅମଳ 100-150 କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ।
ଅସ୍ୱୀକାର:
ଆମର ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ପ୍ୟାକେଜ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବିଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
DISCLAIMER
Description and illustrations appearing on this pouch represent our product as is our trails. Appearance and performance may vary in other geographic locations and different growing conditions. The seeds in this pouch should be sown or planted as per the prescribed guidelines/ advice of the concerned regional farmer’s advisory body. In case of breach of any of the terms the producers/ dealer/ Supplier shall not be held liable.