PACKAGE OF PRACTICES OF ZUCCHINI

HOME | PACKAGE OF PRACTICES OF ZUCCHINI

PACKAGE OF PRACTICES OF ZUCCHINI

Package of Practices – Zucchini (Summer Squash)

Climate & Soil

Zucchini is a warm-season vegetable crop and grows best under moderate warm conditions. The optimum temperature for good growth is 20–30°C. Frost and very low temperatures are harmful. Well-drained sandy loam to loam soil rich in organic matter is ideal. Soil pH between 6.0–7.5 is suitable.

Land Preparation

The field should be ploughed 2–3 times to obtain a fine tilth. All weeds and previous crop residues should be removed. Incorporate well-decomposed farmyard manure (FYM) during the last ploughing to improve soil fertility and structure.

Sowing Time

In plains, zucchini is sown during January–February. In hilly areas, sowing is done from March to May.

Seed Rate & Sowing Method

About 5-6 kg seed per hectare is required. Seeds are sown directly in the field on raised beds or ridges. Two seeds are placed per hill at a depth of 2–3 cm.

Spacing

Maintain spacing of 90 × 60 cm to allow proper vine growth and good air circulation.

Manures & Fertilizers

Apply 20–25 tonnes of FYM per hectare before sowing. A fertilizer dose of 60 kg nitrogen, 50 kg phosphorus and 50 kg potassium per hectare is recommended. Half nitrogen along with full phosphorus and potassium should be applied as basal dose, while remaining nitrogen is top dressed at flowering stage.

Irrigation

First irrigation is given immediately after sowing. Subsequent irrigations are applied at 6–8 days interval depending upon soil type and weather conditions. Proper moisture is very important during flowering and fruit development stages. Avoid waterlogging.

Weed Management

Keep the crop weed-free during early growth stages. One or two hand weedings at 20–30 days after sowing are sufficient. Mulching can also be used to reduce weed growth and conserve moisture.

Intercultural Operations

Light hoeing improves soil aeration and root development. Earthing up is done to support the plants and prevent lodging.

Plant Protection

Common pests include aphids, fruit fly and red pumpkin beetle. Major diseases are powdery mildew, downy mildew and mosaic virus. Use healthy seeds, proper spacing and need-based plant protection measures for control.

Harvesting

Fruits are harvested when they are tender, shiny and 15–20 cm long. Regular harvesting at 2–3 days interval promotes continuous fruiting and higher yield.

Yield

Average yield of zucchini ranges from 100-150 quintals per hectare, depending on variety, season and crop management practices.

Disclaimer :

The package of practices for our products is based on field trials. Performance may vary in different geographical locations.

खेती के तरीके – ज़ुकिनी (समर स्क्वैश)
जलवायु और मिट्टी
ज़ुकिनी गर्म मौसम की सब्ज़ी है और मध्यम गर्म परिस्थितियों में सबसे अच्छी उगती है। अच्छी बढ़वार के लिए सबसे सही तापमान 20–30°C होता है। पाला और बहुत कम तापमान इसके लिए नुकसानदायक होते हैं। अच्छी जल निकासी वाली, रेतीली दोमट से लेकर दोमट मिट्टी, जिसमें जैविक पदार्थ भरपूर मात्रा में हों, इसके लिए सबसे अच्छी रहती है। मिट्टी का pH मान 6.0–7.5 के बीच होना चाहिए।
खेत की तैयारी
खेत को 2–3 बार जोतना चाहिए ताकि मिट्टी भुरभुरी हो जाए। सभी खरपतवार और पिछली फसल के बचे हुए हिस्से हटा देने चाहिए। मिट्टी की उर्वरता और बनावट को बेहतर बनाने के लिए, आखिरी जुताई के समय अच्छी तरह से सड़ी हुई गोबर की खाद (FYM) मिट्टी में मिला देनी चाहिए।
बुवाई का समय
मैदानी इलाकों में, ज़ुकिनी की बुवाई जनवरी–फरवरी के दौरान की जाती है। पहाड़ी इलाकों में, बुवाई मार्च से मई के बीच की जाती है।
बीज की मात्रा और बुवाई का तरीका
प्रति हेक्टेयर लगभग 5-6 किलोग्राम बीज की ज़रूरत होती है। बीजों को सीधे खेत में, उठी हुई क्यारियों या मेड़ों पर बोया जाता है। हर जगह (हिल) पर 2 बीज, 2–3 सेंटीमीटर की गहराई पर बोए जाते हैं।
दूरी
पौधों के सही विकास और हवा के अच्छे संचार के लिए, 90 × 60 सेंटीमीटर की दूरी बनाए रखनी चाहिए।
खाद और उर्वरक
बुवाई से पहले प्रति हेक्टेयर 20–25 टन गोबर की खाद (FYM) डालें। प्रति हेक्टेयर 60 किलोग्राम नाइट्रोजन, 50 किलोग्राम फास्फोरस और 50 किलोग्राम पोटेशियम उर्वरक की खुराक देने की सलाह दी जाती है। आधी नाइट्रोजन, और पूरी फास्फोरस व पोटेशियम की मात्रा बुवाई के समय (बेसल खुराक के रूप में) दी जानी चाहिए, जबकि बची हुई नाइट्रोजन फूल आने के समय ऊपर से (टॉप ड्रेसिंग के रूप में) दी जाती है।
सिंचाई
पहली सिंचाई बुवाई के तुरंत बाद की जाती है। इसके बाद, मिट्टी के प्रकार और मौसम की स्थिति के आधार पर, हर 6–8 दिन के अंतराल पर सिंचाई की जाती है। फूल आने और फल बनने के समय मिट्टी में सही नमी होना बहुत ज़रूरी है। खेत में पानी जमा न होने दें।
खरपतवार नियंत्रण
फसल के शुरुआती विकास के दौरान खेत को खरपतवारों से मुक्त रखें। बुवाई के 20–30 दिन बाद, एक या दो बार हाथ से निराई-गुड़ाई करना काफी होता है। खरपतवारों की बढ़वार को रोकने और मिट्टी में नमी बनाए रखने के लिए मल्चिंग का भी इस्तेमाल किया जा सकता है।
निराई-गुड़ाई के काम
हल्की गुड़ाई करने से मिट्टी में हवा का संचार बेहतर होता है और जड़ों का विकास अच्छा होता है। पौधों को सहारा देने और उन्हें गिरने से बचाने के लिए मिट्टी चढ़ाने (Earthing up) का काम किया जाता है।
पौध संरक्षण
ज़ुकिनी को नुकसान पहुँचाने वाले आम कीटों में माहू (एफिड्स), फल मक्खी और लाल कद्दू भृंग शामिल हैं। मुख्य बीमारियाँ हैं पाउडरी मिल्ड्यू, डाउनी मिल्ड्यू और मोज़ेक वायरस। इनकी रोकथाम के लिए स्वस्थ बीजों, उचित दूरी और ज़रूरत के हिसाब से पौधों की सुरक्षा के उपायों का इस्तेमाल करें।
कटाई
फलों की कटाई तब की जाती है जब वे कोमल, चमकदार और 15–20 cm लंबे हों। हर 2–3 दिन के अंतराल पर नियमित कटाई करने से लगातार फल लगते हैं और पैदावार ज़्यादा होती है।
पैदावार
ज़ुकिनी की औसत पैदावार 100-150 क्विंटल प्रति हेक्टेयर होती है, जो किस्म, मौसम और फसल प्रबंधन के तरीकों पर निर्भर करती है।

अस्वीकरण:
हमारे उत्पादों के लिए सुझाए गए तरीके खेतों में किए गए परीक्षणों पर आधारित हैं। अलग-अलग भौगोलिक जगहों पर इनका प्रदर्शन अलग-अलग हो सकता है।

ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪੈਕੇਜ – ਜ਼ੁਚੀਨੀ (ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਕੁਐਸ਼)
ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ
ਜ਼ੂਚੀਨੀ ਇੱਕ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਗਰਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ 20-30°C ਹੈ। ਠੰਡ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਤੋਂ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ pH 6.0-7.5 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਬਾਰੀਕ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤ ਨੂੰ 2-3 ਵਾਰ ਵਾਹੁਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਨਦੀਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਖਰੀ ਵਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਫਾਰਮਯਾਰਡ ਰੂੜੀ (FYM) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੁਚੀਨੀ ਜਨਵਰੀ-ਫਰਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਜਾਈ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੀਜ ਦਰ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਵਿਧੀ
ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਲਗਭਗ 5-6 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਜ ਸਿੱਧੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਬੈੱਡਾਂ ਜਾਂ ਛੱਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਪਹਾੜੀ ‘ਤੇ ਦੋ ਬੀਜ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਫਾਸਲਾ
ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 90 × 60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।

ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਾਦ
ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 20-25 ਟਨ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਓ। ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 60 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਖਾਦ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਧੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਮੂਲ ਖੁਰਾਕ ਵਜੋਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਡਰੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੰਜਾਈ
ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਜਾਈ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਿੰਚਾਈਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 6-8 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਹੀ ਨਮੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਨਦੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨਦੀਨ-ਮੁਕਤ ਰੱਖੋ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 20-30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੱਥੀਂ ਗੋਡੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਲਚਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਾਰਜ
ਹਲਕੀ ਗੋਡੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਹਵਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਆਮ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਫੀਡਜ਼, ਫਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕੱਦੂ ਦੀ ਬੀਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪਾਊਡਰਰੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ, ਡਾਊਨੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ ਹਨ। ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੀਜ, ਸਹੀ ਵਿੱਥ ਅਤੇ ਲੋੜ-ਅਧਾਰਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਕਟਾਈ
ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੋਮਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ 15-20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 2-3 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਟਾਈ ਨਿਰੰਤਰ ਫਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਵੱਧ ਉਪਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਪਜ
ਕਿਸਮ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਫਸਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਲਚੀਨੀ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 100-150 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬੇਦਾਅਵਾ:
ਸਾਡੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਖੇਤ ਦੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

પદ્ધતિઓનું પેકેજ – ઝુચીની (ઉનાળા સ્ક્વોશ)
આબોહવા અને માટી
ઝુચીની ગરમ ઋતુનો શાકભાજીનો પાક છે અને મધ્યમ ગરમ પરિસ્થિતિઓમાં શ્રેષ્ઠ રીતે ઉગે છે. સારા વિકાસ માટે શ્રેષ્ઠ તાપમાન 20-30°C છે. હિમ અને ખૂબ જ ઓછું તાપમાન હાનિકારક છે. કાર્બનિક પદાર્થોથી ભરપૂર સારી રીતે પાણી કાઢતી રેતાળ લોમથી લોમ જમીન આદર્શ છે. માટીનો pH 6.0-7.5 વચ્ચે યોગ્ય છે.

જમીનની તૈયારી
સારો ખેડ મેળવવા માટે ખેતરને 2-3 વખત ખેડવું જોઈએ. બધા નીંદણ અને અગાઉના પાકના અવશેષો દૂર કરવા જોઈએ. જમીનની ફળદ્રુપતા અને બંધારણ સુધારવા માટે છેલ્લા ખેડ દરમિયાન સારી રીતે વિઘટિત ખેતરનું ખાતર (FYM) ઉમેરો.

વાવણીનો સમય
મેદાનોમાં, ઝુચીની જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી દરમિયાન વાવવામાં આવે છે. ડુંગરાળ વિસ્તારોમાં, વાવણી માર્ચથી મે દરમિયાન કરવામાં આવે છે.

બીજ દર અને વાવણી પદ્ધતિ
પ્રતિ હેક્ટર લગભગ 5-6 કિલો બીજની જરૂર પડે છે. બીજ સીધા ખેતરમાં ઉંચા પથારી અથવા પટ્ટાઓ પર વાવવામાં આવે છે. દરેક ટેકરી પર 2-3 સે.મી.ની ઊંડાઈએ બે બીજ મૂકો.

અંતર
વેલાનો યોગ્ય વિકાસ અને હવાનું પરિભ્રમણ સારું રહે તે માટે 90 × 60 સે.મી.નું અંતર રાખો.

ખાતર અને ખાતરો
વાવણી પહેલાં પ્રતિ હેક્ટર 20-25 ટન ખાતરનો ઉપયોગ કરો. પ્રતિ હેક્ટર 60 કિલો નાઇટ્રોજન, 50 કિલો ફોસ્ફરસ અને 50 કિલો પોટેશિયમનો ખાતરનો ડોઝ આપવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. અડધા નાઇટ્રોજન સાથે સંપૂર્ણ ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમનો ડોઝ મૂળભૂત માત્રા તરીકે આપવો જોઈએ, જ્યારે બાકીનો નાઇટ્રોજન ફૂલોના તબક્કામાં ઉપરથી ઢાંકી દેવો જોઈએ.

સિંચાઈ
વાવણી પછી તરત જ પ્રથમ સિંચાઈ આપવામાં આવે છે. જમીનના પ્રકાર અને હવામાન પરિસ્થિતિઓના આધારે 6-8 દિવસના અંતરાલ પર અનુગામી સિંચાઈ આપવામાં આવે છે. ફૂલો અને ફળના વિકાસના તબક્કા દરમિયાન યોગ્ય ભેજ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પાણી ભરાવાનું ટાળો.

નીંદણ વ્યવસ્થાપન
શરૂઆતના વિકાસના તબક્કા દરમિયાન પાકને નીંદણમુક્ત રાખો. વાવણી પછી 20-30 દિવસે એક કે બે હાથથી નીંદણ પૂરતું છે. નીંદણના વિકાસને ઘટાડવા અને ભેજ બચાવવા માટે મલ્ચિંગનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

આંતર-પાક કામગીરી
હળવા કોતરણીથી જમીનમાં વાયુમિશ્રણ અને મૂળ વિકાસમાં સુધારો થાય છે. છોડને ટેકો આપવા અને રહેઠાણ અટકાવવા માટે માટી કાપવામાં આવે છે.

છોડ સંરક્ષણ
સામાન્ય જીવાતોમાં એફિડ, ફળની માખી અને લાલ કોળાની ભમરીનો સમાવેશ થાય છે. મુખ્ય રોગો પાવડરી માઇલ્ડ્યુ, ડાઉની માઇલ્ડ્યુ અને મોઝેક વાયરસ છે. નિયંત્રણ માટે સ્વસ્થ બીજ, યોગ્ય અંતર અને જરૂરિયાત મુજબ છોડ સંરક્ષણ પગલાંનો ઉપયોગ કરો.

લણણી
ફળો કોમળ, ચળકતા અને 15-20 સે.મી. લાંબા હોય ત્યારે કાપવામાં આવે છે. 2-3 દિવસના અંતરાલ પર નિયમિત લણણી સતત ફળ આપવા અને વધુ ઉપજ આપવા માટે ફાળો આપે છે.

ઉપજ
ઝુચીનીનું સરેરાશ ઉત્પાદન વિવિધતા, ઋતુ અને પાક વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખીને પ્રતિ હેક્ટર 100-150 ક્વિન્ટલ સુધીની હોય છે.

અસ્વીકરણ:

અમારા ઉત્પાદનો માટેની પદ્ધતિઓનું પેકેજ ક્ષેત્ર પરીક્ષણો પર આધારિત છે. વિવિધ ભૌગોલિક સ્થળોએ પ્રદર્શન અલગ અલગ હોઈ શકે છે.

চাষাবাদ পদ্ধতি – জুকিনি (গ্রীষ্মকালীন স্কোয়াশ)
জলবায়ু ও মাটি
জুকিনি একটি উষ্ণ-মৌসুমী সবজি ফসল এবং মাঝারি উষ্ণ আবহাওয়ায় এটি সবচেয়ে ভালো জন্মে। সুষম বৃদ্ধির জন্য উপযুক্ত তাপমাত্রা হলো ২০–৩০° সেলসিয়াস। তুষারপাত এবং অত্যধিক নিম্ন তাপমাত্রা ফসলের জন্য ক্ষতিকর। জৈব পদার্থ সমৃদ্ধ, সুনিষ্কাশিত বেলে-দোআঁশ থেকে দোআঁশ মাটি জুকিনি চাষের জন্য আদর্শ। মাটির pH মাত্রা ৬.০–৭.৫-এর মধ্যে থাকা উপযুক্ত।
জমি প্রস্তুতকরণ
জমি ঝুরঝুরে বা মিহি করে তোলার জন্য ২–৩ বার চাষ দেওয়া প্রয়োজন। জমি থেকে সমস্ত আগাছা এবং পূর্ববর্তী ফসলের অবশিষ্টাংশ সরিয়ে ফেলতে হবে। মাটির উর্বরতা ও গঠন উন্নত করার জন্য শেষ চাষের সময় জমিতে ভালোভাবে পচানো গোবর সার (FYM) মিশিয়ে দিতে হবে।
বীজ বপনের সময়
সমতল এলাকায় সাধারণত জানুয়ারি–ফেব্রুয়ারি মাসে জুকিনির বীজ বপন করা হয়। পাহাড়ি এলাকায় মার্চ থেকে মে মাসের মধ্যে বীজ বপন করা হয়ে থাকে।
বীজের হার ও বপন পদ্ধতি
প্রতি হেক্টরে প্রায় ৫–৬ কেজি বীজের প্রয়োজন হয়। বীজ সরাসরি জমিতে তৈরি উঁচু বেড বা আইলের (ridges) ওপর বপন করা হয়। প্রতি গর্তে বা স্থানে (hill) ২–৩ সেন্টিমিটার গভীরে দুটি করে বীজ স্থাপন করা হয়।
ব্যবধান বা দূরত্ব
লতা বা গাছপালা সঠিকভাবে বেড়ে ওঠা এবং পর্যাপ্ত বাতাস চলাচলের সুবিধার্থে গাছ থেকে গাছের দূরত্ব ৯০ × ৬০ সেন্টিমিটার রাখা উচিত।
সার ও পুষ্টি ব্যবস্থাপনা
বীজ বপনের পূর্বে প্রতি হেক্টরে ২০–২৫ টন গোবর সার (FYM) প্রয়োগ করতে হবে। রাসায়নিক সার হিসেবে প্রতি হেক্টরে ৬০ কেজি নাইট্রোজেন, ৫০ কেজি ফসফরাস এবং ৫০ কেজি পটাশিয়াম প্রয়োগের সুপারিশ করা হয়। মোট নাইট্রোজেনের অর্ধেক অংশের সাথে সম্পূর্ণ ফসফরাস ও পটাশিয়াম সার ভিত্তি সার (basal dose) হিসেবে প্রয়োগ করতে হবে; অবশিষ্ট নাইট্রোজেন সার গাছ যখন ফুল ফোটার পর্যায়ে থাকে, তখন উপরি-প্রয়োগ (top dressing) হিসেবে দিতে হবে।
সেচ ব্যবস্থাপনা
বীজ বপনের পরপরই প্রথম সেচটি দিতে হয়। মাটির ধরন এবং আবহাওয়ার অবস্থার ওপর ভিত্তি করে পরবর্তী সেচগুলো ৬–৮ দিনের ব্যবধানে দেওয়া হয়ে থাকে। ফুল ফোটা এবং ফল গঠনের পর্যায়ে মাটিতে পর্যাপ্ত আর্দ্রতা বজায় রাখা অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ। জমিতে যেন পানি জমে না থাকে (জলবদ্ধতা), সেদিকে খেয়াল রাখতে হবে।
আগাছা দমন
গাছের প্রাথমিক বৃদ্ধির পর্যায়ে জমি আগাছামুক্ত রাখা প্রয়োজন। বীজ বপনের ২০–৩০ দিন পর একবার বা দুবার নিড়ানি দিয়ে আগাছা পরিষ্কার করাই যথেষ্ট। আগাছার বৃদ্ধি রোধ এবং মাটির আর্দ্রতা সংরক্ষণের জন্য মালচিং পদ্ধতিও ব্যবহার করা যেতে পারে।
আন্তঃপরিচর্যা
হালকা নিড়ানি বা কোদাল দিয়ে মাটি আলগা করলে মাটিতে বাতাসের চলাচল বা বায়ুচলাচল বাড়ে এবং গাছের শিকড় ভালোভাবে বিকশিত হয়। গাছকে সোজা রাখতে এবং হেলে পড়া বা নুয়ে যাওয়া রোধ করতে গাছের গোড়ায় মাটি তুলে দেওয়া বা ‘আর্থিং আপ’ (Earthing up) করা হয়।
ফসল সুরক্ষা
জুকিনির সাধারণ ক্ষতিকর পোকাগুলোর মধ্যে রয়েছে জাব পোকা (Aphids), ফলের মাছি (Fruit fly) এবং লাল কুমড়া বিটল (Red pumpkin beetle)। প্রধান রোগগুলোর মধ্যে রয়েছে পাউডারি মিলডিউ, ডাউনি মিলডিউ এবং মোজাইক ভাইরাস। এগুলোর দমনের জন্য সুস্থ বীজ ব্যবহার, চারা রোপণে সঠিক দূরত্ব বজায় রাখা এবং প্রয়োজন-ভিত্তিক বালাই দমন ব্যবস্থা গ্রহণ করা উচিত।
ফসল সংগ্রহ
জুকিনি ফলগুলো যখন কচি, উজ্জ্বল এবং লম্বায় ১৫–২০ সেন্টিমিটার হয়, তখন সেগুলো সংগ্রহ করা হয়। প্রতি ২–৩ দিন অন্তর নিয়মিত ফসল সংগ্রহ করলে গাছে ক্রমাগত ফল ধরা অব্যাহত থাকে এবং ফলন বৃদ্ধি পায়।
ফলন
জুকিনির গড় ফলন হেক্টর প্রতি ১০০ থেকে ১৫০ কুইন্টাল হয়ে থাকে; তবে জাত, ঋতু এবং ফসল ব্যবস্থাপনার পদ্ধতির ওপর ভিত্তি করে এই ফলনের পরিমাণ পরিবর্তিত হতে পারে।

দাবিত্যাগ:
আমাদের পণ্যগুলোর জন্য নির্দেশিত চাষাবাদ পদ্ধতিসমূহ মাঠ পর্যায়ের পরীক্ষার ফলাফলের ওপর ভিত্তি করে প্রণীত। ভৌগোলিক অবস্থানভেদে বা ভিন্ন ভিন্ন অঞ্চলে এর কার্যকারিতা বা ফলাফল ভিন্ন হতে পারে।

ଅଭ୍ୟାସର ପ୍ୟାକେଜ୍ – ଜୁଚିନି (ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସ୍କ୍ୱାସ୍)
ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ମାଟି
ଜୁଚିନି ଏକ ଉଷ୍ମ ଋତୁର ପନିପରିବା ଫସଲ ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଷ୍ମ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭଲ ଭାବରେ ବଢ଼ିଥାଏ। ଭଲ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତାପମାତ୍ରା 20-30°C। ତୁଷାରପାତ ଏବଂ ଅତି କମ ତାପମାତ୍ରା କ୍ଷତିକାରକ। ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହୋଇଥିବା ବାଲିଆ ଦୋରସାରୁ ଦୋରସା ମାଟି ଆଦର୍ଶ। 6.0-7.5 ମଧ୍ୟରେ ମାଟି pH ଉପଯୁକ୍ତ।
ଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତି
କ୍ଷେତକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କ୍ଷେତ ପାଇବା ପାଇଁ 2-3 ଥର ହଳ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଘାସ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଫସଲ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ଅପସାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମାଟିର ଉର୍ବରତା ଏବଂ ଗଠନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଶେଷ ହଳ ସମୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ପଚିଯାଇଥିବା ଫାର୍ମୟାର୍ଡ ସାର (FYM) ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।
ବପନ ସମୟ
ସମାତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଜୁଚିନି ଜାନୁଆରୀ-ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ବୁଣାଯାଏ। ପାହାଡିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ, ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମେ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଣାଯାଏ।
ବିହନ ହାର ଏବଂ ବୁଣା ପଦ୍ଧତି
ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପ୍ରାୟ 5-6 କିଲୋଗ୍ରାମ ବିହନ ଆବଶ୍ୟକ। ବିହନ ସିଧାସଳଖ କ୍ଷେତରେ ଉଚ୍ଚ ବେଡ୍ କିମ୍ବା ଧାରରେ ବୁଣାଯାଏ। ପ୍ରତି ପାହାଡ଼ରେ ୨-୩ ସେମି ଗଭୀରତାରେ ଦୁଇଟି ବିହନ ରଖାଯାଏ।
ବ୍ୟବଧାନ
ଉପଯୁକ୍ତ ଲତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଭଲ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ପାଇଁ ୯୦ × ୬୦ ସେମି ବ୍ୟବଧାନ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ।
ସାର ଏବଂ ସାର
ବିପଣ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ୨୦-୨୫ ଟନ୍ ଏଫୱାଇଏମ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ୬୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, ୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଫସଫରସ୍ ଏବଂ ୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ପଟାସିୟମ୍ ସାର ଡୋଜ୍ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫସଫରସ୍ ଏବଂ ପଟାସିୟମ୍ ସହିତ ଅଧା ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ମୌଳିକ ଡୋଜ୍ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯେତେବେଳେ ଅବଶିଷ୍ଟ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଫୁଲ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉପର ଡ୍ରେସିଂ କରାଯାଏ।
ଜଳସେଚନ
ବିପଣ ପରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଥମ ଜଳସେଚନ ଦିଆଯାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜଳସେଚନ ମାଟିର ପ୍ରକାର ଏବଂ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ୬-୮ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଆର୍ଦ୍ରତା ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଜଳ ଜମା ଏଡାନ୍ତୁ।
ଘୁଚାପ ପରିଚାଳନା
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୃଦ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଫସଲକୁ ଘାସମୁକ୍ତ ରଖନ୍ତୁ। ବୁଣିବାର ୨୦-୩୦ ଦିନ ପରେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ହାତ ଘାସ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଘାସ ବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ମଲ୍ଚିଂ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ଆନ୍ତଃକୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା
ହାଲୁକା କୋଦାଳ ମାଟିର ବାୟୁଚଳନ ଏବଂ ମୂଳ ବିକାଶକୁ ଉନ୍ନତ କରେ। ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଏବଂ ଜମି ରହିବାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମାଟି ପୋକ କରାଯାଏ।

ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା
ସାଧାରଣ କୀଟପତଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏଫିଡ୍, ଫଳ ମାଛି ଏବଂ ଲାଲ କଖାରୁ ପୋକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ମୁଖ୍ୟ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ପାଉଡର ମିଲଡିଉ, ଡାଉନି ମିଲଡିଉ ଏବଂ ମୋଜାଇକ୍ ଭାଇରସ୍। ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ବିହନ, ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବଧାନ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ଅମଳ
ଫଳଗୁଡ଼ିକ କୋମଳ, ଚକଚକିଆ ଏବଂ 15-20 ସେମି ଲମ୍ବା ହେଲେ ଅମଳ କରାଯାଏ। 2-3 ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ନିୟମିତ ଅମଳ ନିରନ୍ତର ଫଳ ଏବଂ ଅଧିକ ଅମଳକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ।
ଅମଳ
ପ୍ରକାର, ଋତୁ ଏବଂ ଫସଲ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଝୁଚିନିର ହାରାହାରି ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି 100-150 କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ।

ଅସ୍ୱୀକୃତି:
ଆମ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ପ୍ୟାକେଜ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବିଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।

DISCLAIMER

Description and illustrations appearing on this pouch represent our product as is our trails. Appearance and performance may vary in other geographic locations and different growing conditions. The seeds in this pouch should be sown or planted as per the prescribed guidelines/ advice of the concerned regional farmer’s advisory body. In case of breach of any of the terms the producers/ dealer/ Supplier shall not be held liable.

PACKAGE OF PRACTICES OF ZUCCHINI

PACKAGE OF PRACTICES OF ZUCCHINI

DISCLAIMER

CATALOGUE

CATALOGUE